Yeni sistem: ‘Tek adam’ veya ‘Bir tek kişi’

16 Nisan 2017 günü oylanacak olan 18 maddelik anayasada değişiklik teklifinin içinde yer alan ve tek adamlığa yol açabilecek maddeler aşağıda ifade edilmiştir.

(NOT: Aşağıda, değişiklik ile mevcut Anayasa maddeleri içerisinden çıkarılacak olan kelime veya cümlelerin üstü çizilmiş; bunların yerine konulacak olan kelime veya cümleler koyu ile belirginleştirilmiştir.)

 

Anayasa değişiklik teklifinin 8’inci Maddesi ile;

 “Anayasa MADDE 101- Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.”

 “MADDE 104 - Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir temin eder.

……

-Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.

-Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.

…..

    -Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır.

-Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil etmek eder.

-Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek verir.

-Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir.

-Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

-…..”

Anayasa değişiklik teklifinin 9’uncu Maddesi ile;

“MADDE 105- …..

Cumhurbaşkanının resen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil, yargı mercilerine başvurulamaz.

Cumhurbaşkanı, vatana ihanetten dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte birinin teklifi üzerine, üye tamsayısının en az dörtte üçünün vereceği kararla suçlandırılır.

Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.

Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.

Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlar için görevi bittikten sonra da bu madde hükmü uygulanır.”

 

Anayasa değişiklik teklifinin 14’ncı Maddesi ile;

 “Anayasa MADDE 159- Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu yirmiiki asıl ve oniki yedek onüç üyeden oluşur; üç iki daire halinde çalışır.

Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir.

Kurulun, ..… (dört üyesi) Cumhurbaşkanınca;  … (yedi üyesi) Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Anayasa değişiklik teklifinin 15’ncı Maddesi ile;

            MADDE 161- Kamu idarelerinin Devletin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzelkişilerinin harcamaları, yıllık bütçelerle yapılır.

Malî yıl başlangıcı ile merkezî yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü kanunla düzenlenir.

Kanun, kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.

Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.

Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır.

…”

   Anayasa değişiklik teklifinin 16’ncı Maddesi ile;

 “Anayasa MADDE 117- Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varlığından

ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar Kurulu Cumhurbaşkanı sorumludur.

Genelkurmay Başkanı, Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca atanır; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir.

Cumhurbaşkanınca atanan Genelkurmay Başkanı; Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.”

 Anayasa değişiklik teklifinin 16’ncı Maddesi ile;

“Anayasa MADDE 146- Anayasa Mahkemesi onyedi onbeş üyeden kurulur.

Cumhurbaşkanı; … (12 üyeyi) seçer. …

şekline dönüşecektir.

  Yukarıda belirtilenlere ilave olarak; Cumhurbaşkanı, 18 Şubat 2017 günü Elazığ’da yapmış olduğu konuşmada “5 yıl süreyle görev verilen cumhurbaşkanı milletten başka kimseye hesap vermeden tabii ki anayasa çerçevesinde vazifesini yerine getirecek. Bu, ülkenin istikrara ve güven ortamının 5 yıl süreyle garanti altına alınması anlamına geliyor. ... Ya bir insanın karakterinde tarafsız olmak diye bir şey olur mu?” demiştir.  

   Sonuç olarak:

Önerilen sitemdeki cumhurbaşkanı; bugünkü cumhurbaşkanının, bugünkü başbakanın, bugünkü bakanların yetkilerinin tamamını kullanacak, millet meclisinin yetkilerinin bir bölümünü kullanacak, kendi partisinin milletvekillerini belirleyecek ve ayrıca yargıçları bizzat atadığı için onların minnet duygusu içerinde hareket edecek olmalarından da istifade edecektir.

     1.  “Yürütme yetkisini” tek başına kullanan bir kişi;

  • Bir parti başkanı olarak, kendi partisinin milletvekillerini belirleyecek.
  • Yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilecek.
  • Bütçe kanun teklifini hazırlayacak ve TBMM’ne sunacak.
  • Genelkurmay Başkanı’nı atayacak.
  • Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verecek.
  • Milli güvenlik politikalarını belirleyecek ve gerekli tedbirleri alacak.
  • Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olacak.
  • Anayasa mahkemesinin 15 üyesinden 12’sini atayacak.
  • Hâkimler Savcılar Kurulunun 13 üyesinden 6’sını atayacak.

    2.  Yukarıdakilere ilave olarak Cumhurbaşkanı 18 Şubat 2017 günü Elazığ’da yapmış olduğu konuşmada “Ya bir insanın karakterinde tarafsız olmak diye bir şey olur mu?” dediği de göz önünde tutulduğunda ortaya nasıl bir yönetim tarzının çıkacağını hep birlikte hayal etmeliyiz

   3. Tek adamlık, ülke yönetiminin tek kişinin elinde olması demektir. O kişinin, yürütmeyi kontrol etmesi, milletvekillerini belirleyerek yasamayı kontrolünde tutması, bağımsız ve tarafsız olması gereken yargıya talimatla veya başka yöntemlerle iş yaptırması demektir.

   4. Bütün bunların özeti: Değişiklik kabul edildiği takdirde AKP tarafından “tek adam rejimi” diye sürekli eleştirilen, İkinci Dünya Savaşı’nın da içinde bulunduğu İnönü’lü yıllar (1938-1950) mumla aranacak ve İsmet İnönü, AKP’liler tarafından mezarı başında anılmaya başlanacaktır.